KHI NÀO PHẢI ĐIỀU CHỈNH ĐỒNG THỜI IRC VÀ ERC? CÁC TRƯỜNG HỢP DOANH NGHIỆP FDI CẦN LƯU Ý

Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, IRC (Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư) và ERC (Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp) là hai hồ sơ pháp lý có chức năng khác nhau nhưng lại có mối liên hệ chặt chẽ trong quá trình doanh nghiệp hoạt động.

Vì vậy, khi doanh nghiệp thay đổi vốn, địa điểm, nhà đầu tư, tên doanh nghiệp hoặc thực hiện giao dịch M&A, không phải lúc nào chỉ điều chỉnh một trong hai giấy tờ là đủ. Có những trường hợp thay đổi đồng thời tác động đến dự án đầu tư và thông tin đăng ký doanh nghiệp, từ đó phát sinh yêu cầu rà soát và thực hiện cả thủ tục điều chỉnh IRC và ERC.

Vậy khi nào phải điều chỉnh đồng thời IRC và ERC? IRC hay ERC thực hiện trước? Có trường hợp nào chỉ cần điều chỉnh một giấy? Bài viết dưới đây của Luật Thiên Thủy sẽ giúp doanh nghiệp FDI xác định đúng hướng xử lý.

1. IRC và ERC khác nhau như thế nào?

Trước khi xác định có phải điều chỉnh đồng thời hay không, doanh nghiệp cần phân biệt phạm vi quản lý của hai loại giấy tờ này.

IRC – Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư chủ yếu ghi nhận các thông tin liên quan đến nhà đầu tư và dự án đầu tư, chẳng hạn như:

• Nhà đầu tư;
• Tên dự án;
• Địa điểm thực hiện dự án;
• Mục tiêu dự án;
• Quy mô, công suất;
• Tổng vốn đầu tư;
• Vốn góp thực hiện dự án;
• Vốn huy động;
• Tiến độ góp vốn;
• Tiến độ thực hiện dự án;
• Thời hạn hoạt động;
• Các nội dung khác của dự án theo quy định.

Trong khi đó, ERC – Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp gắn với tư cách pháp nhân và thông tin đăng ký của doanh nghiệp, bao gồm những nội dung như:

• Tên doanh nghiệp;
• Trụ sở chính;
• Vốn điều lệ;
• Chủ sở hữu hoặc thành viên;
• Người đại diện theo pháp luật;
• Loại hình doanh nghiệp;
• Các thông tin đăng ký doanh nghiệp khác theo quy định.

Do đó, một thay đổi chỉ tác động đến dự án thì có thể chỉ cần xử lý IRC; ngược lại, thay đổi chỉ liên quan đến pháp nhân doanh nghiệp có thể chỉ cần xử lý ERC.

Điều chỉnh đồng thời IRC và ERC được đặt ra khi cùng một sự kiện làm phát sinh thay đổi ở cả hai lớp pháp lý này. 

2. Những trường hợp thường phải điều chỉnh đồng thời IRC và ERC

2.1. Tăng đồng thời vốn góp dự án và vốn điều lệ

Đây là một trong những trường hợp phổ biến nhất.

Ví dụ doanh nghiệp có:

• Tổng vốn đầu tư: 50 tỷ đồng;
• Vốn góp thực hiện dự án: 30 tỷ đồng;
• Vốn huy động: 20 tỷ đồng;
• Vốn điều lệ: 30 tỷ đồng.

Doanh nghiệp muốn tăng:

• Tổng vốn đầu tư lên 90 tỷ đồng;
• Vốn góp lên 60 tỷ đồng;
• Vốn điều lệ lên 60 tỷ đồng.

Khi đó:

Trên IRC: cần xử lý nội dung về tổng vốn đầu tư, vốn góp, vốn huy động và tiến độ góp vốn nếu các nội dung này thay đổi.

Trên ERC: cần cập nhật vốn điều lệ.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải rà soát:

• Điều lệ;
• Cơ cấu sở hữu;
• Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp nếu thuộc trường hợp áp dụng;
• Chứng từ góp vốn;
• Báo cáo đầu tư;
• Thông tin chủ sở hữu hưởng lợi nếu cơ cấu kiểm soát thay đổi.

Lưu ý: tăng tổng vốn đầu tư không đồng nghĩa luôn phải tăng vốn điều lệ

Nếu doanh nghiệp chỉ tăng tổng vốn đầu tư bằng khoản vay hoặc nguồn vốn huy động khác, trong khi vốn góp và vốn điều lệ không thay đổi, thì ERC không mặc nhiên phải điều chỉnh.

Doanh nghiệp cần xác định rõ bản chất của khoản vốn tăng thêm trước khi lập hồ sơ.

2.2. Giảm đồng thời vốn góp dự án và vốn điều lệ

Trường hợp doanh nghiệp giảm cả:

• Vốn góp thực hiện dự án trên IRC; và
• Vốn điều lệ trên ERC,

thì cần rà soát và xử lý cả hai thủ tục.

So với tăng vốn, giảm vốn thường cần kiểm tra kỹ hơn vì có thể liên quan đến:

• Phần vốn đã góp;
• Phần vốn chưa góp;
• Tài sản đã hình thành từ nguồn vốn;
• Khả năng tiếp tục thực hiện dự án;
• Nghĩa vụ với chủ nợ;
• Khoản vay;
• Tỷ lệ sở hữu;
• Dòng tiền hoàn trả;
• Nghĩa vụ thuế;
• Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp.

Doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào số vốn trên IRC và ERC mà cần đối chiếu với tình trạng góp vốn thực tế và chứng từ ngân hàng.

Nếu doanh nghiệp chỉ giảm vốn huy động nhưng vốn góp và vốn điều lệ không thay đổi thì ERC không mặc nhiên phải điều chỉnh.

2.3. Chuyển đồng thời địa điểm dự án và trụ sở chính

Địa điểm thực hiện dự án và trụ sở chính có thể cùng nằm tại một địa chỉ nhưng có bản chất pháp lý khác nhau.

• Địa điểm thực hiện dự án thuộc phạm vi hồ sơ đầu tư;
• Trụ sở chính thuộc hồ sơ đăng ký doanh nghiệp.

Vì vậy, nếu doanh nghiệp chuyển cả nhà máy/dự án và trụ sở sang địa chỉ mới, cần rà soát cả IRC và ERC.

Không phải mọi trường hợp đổi địa chỉ đều phải sửa cả IRC và ERC

Nếu:

• Chỉ chuyển trụ sở, dự án giữ nguyên → thường tập trung xử lý ERC;
• Chỉ chuyển nhà máy/địa điểm dự án, trụ sở giữ nguyên → cần rà soát IRC và giấy phép liên quan;
• Chỉ thay đổi tên đơn vị hành chính mà doanh nghiệp không thực tế di chuyển → cần xác định đây là cập nhật địa chỉ hành chính hay thay đổi địa điểm thực tế.

Việc phân biệt này giúp tránh lập sai hồ sơ chuyển địa điểm.

2.4. Đổi tên doanh nghiệp làm phát sinh thay đổi trên IRC

Tên doanh nghiệp và tên dự án là hai nội dung khác nhau.

Nếu doanh nghiệp đồng thời là chủ thể được ghi nhận trong hồ sơ đầu tư, việc đổi tên doanh nghiệp có thể kéo theo nhu cầu cập nhật thông tin trên IRC.

Khi đó có thể phát sinh chuỗi công việc:

Đổi tên doanh nghiệp → cập nhật ERC → cập nhật thông tin chủ thể trên IRC → ngân hàng/DICA → thuế, hóa đơn → giấy phép chuyên ngành.

Tuy nhiên, đổi tên doanh nghiệp không đồng nghĩa bắt buộc phải đổi tên dự án.

Doanh nghiệp có thể đổi tên pháp nhân nhưng giữ nguyên tên dự án nếu không có nhu cầu thay đổi tên dự án.

2.5. Thay chủ sở hữu hoặc thành viên đồng thời thay nhà đầu tư trên IRC

Đây là trường hợp cần đặc biệt phân biệt giữa thay đổi cơ cấu sở hữu của doanh nghiệp và thay đổi nhà đầu tư của dự án.

Ví dụ, công ty TNHH có hai nhà đầu tư A và B. A chuyển toàn bộ phần vốn cho C và C đồng thời trở thành nhà đầu tư mới của dự án.

Khi đó có thể phát sinh:

• Kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường;
• Đăng ký góp vốn, mua phần vốn góp nếu thuộc trường hợp phải đăng ký;
• Điều chỉnh thành viên trên hồ sơ doanh nghiệp;
• Điều chỉnh nhà đầu tư trên IRC;
• Sửa đổi điều lệ;
• Cập nhật chủ sở hữu hưởng lợi;
• Rà soát tài khoản vốn đầu tư trực tiếp;
• Thực hiện nghĩa vụ thuế liên quan đến giao dịch.

Ngược lại, không phải mọi trường hợp thay đổi thành viên/cổ đông đều dẫn đến thay đổi IRC.

Cần xác định ai là nhà đầu tư được ghi nhận trên IRC và giao dịch có làm thay đổi chủ thể thực hiện dự án hay không.

2.6. Chuyển nhượng dự án gắn với thay đổi doanh nghiệp

Cần phân biệt:

Chuyển nhượng vốn là chuyển nhượng cổ phần hoặc phần vốn góp trong doanh nghiệp.

Chuyển nhượng dự án là chuyển giao toàn bộ hoặc một phần dự án cùng các quyền, nghĩa vụ liên quan theo cấu trúc giao dịch.

Khi chuyển nhượng dự án, IRC có thể phải cập nhật do:

• Nhà đầu tư nhận chuyển nhượng trở thành nhà đầu tư dự án;
• Toàn bộ hoặc một phần dự án được chuyển giao;
• Quyền và nghĩa vụ của dự án thay đổi;
• Nội dung ghi nhận trên IRC thay đổi.

Nếu giao dịch đồng thời làm thay đổi chủ sở hữu, thành viên, vốn điều lệ hoặc pháp nhân thực hiện dự án thì ERC cũng có thể phải xử lý.

Vì vậy, không nên mặc định rằng một giao dịch “mua công ty” chỉ là thủ tục thay đổi thành viên/cổ đông.

2.7. Sáp nhập, hợp nhất, chia, tách doanh nghiệp thực hiện dự án

Tổ chức lại doanh nghiệp có thể làm thay đổi đồng thời:

• Pháp nhân;
• Mã số doanh nghiệp;
• Loại hình;
• Vốn điều lệ;
• Thành viên/cổ đông;
• Nhà đầu tư;
• Chủ thể thực hiện dự án;
• Tài sản;
• Hợp đồng;
• Lao động;
• Tài khoản ngân hàng;
• DICA;
• Giấy phép chuyên ngành.

Ví dụ, Công ty A đang thực hiện dự án X và sau khi hợp nhất với Công ty B, pháp nhân mới tiếp nhận dự án.

Trường hợp này không nên xử lý đơn giản như hai hồ sơ IRC và ERC độc lập mà cần xây dựng phương án tái cấu trúc pháp lý tổng thể, xác định cách kế thừa quyền và nghĩa vụ đối với dự án.

3. IRC hay ERC phải điều chỉnh trước?

Đây là vấn đề doanh nghiệp FDI thường gặp khi thực hiện thay đổi.

Không có một nguyên tắc áp dụng cho mọi trường hợp rằng luôn phải làm IRC trước hoặc luôn phải làm ERC trước.

Có thể phân thành một số hướng xử lý:

Trường hợp điều chỉnh chủ trương đầu tư

Nếu thay đổi thuộc trường hợp phải điều chỉnh chủ trương đầu tư thì thường cần xử lý:

Điều chỉnh chủ trương đầu tư → IRC → ERC → DICA và giấy phép liên quan.

Trường hợp thay đổi bắt nguồn từ dự án

Ví dụ:

• Tăng vốn góp thực hiện dự án đồng thời tăng vốn điều lệ;
• Chuyển địa điểm dự án đồng thời chuyển trụ sở;
• Thay đổi nhà đầu tư dự án;
• Chuyển nhượng dự án.

Trong những trường hợp này, IRC thường là một bước quan trọng cần được xử lý trước hoặc làm căn cứ cho các bước tiếp theo.

Trường hợp thay đổi bắt nguồn từ pháp nhân

Ví dụ:

• Đổi tên doanh nghiệp;
• Tổ chức lại pháp nhân;
• Cập nhật thông tin pháp lý của doanh nghiệp.

Khi đó ERC có thể cần được thực hiện trước để có thông tin pháp lý mới làm căn cứ cập nhật IRC.

Trường hợp có giao dịch M&A

Có thể phát sinh trình tự:

Kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường → đăng ký M&A → thực hiện giao dịch → ERC → IRC → thuế và tài khoản vốn.

Tuy nhiên, thứ tự cụ thể phải được xác định dựa trên cấu trúc giao dịch thực tế.

4. IRC, ERC và DICA có liên quan như thế nào?

Khi doanh nghiệp FDI thay đổi vốn hoặc nhà đầu tư, ngoài IRC và ERC, doanh nghiệp còn nên rà soát tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) nếu thuộc trường hợp áp dụng.

Các nội dung cần đối chiếu gồm:

• Vốn góp thực tế;
• Nhà đầu tư góp vốn;
• Tiến độ góp vốn;
• Chứng từ chuyển tiền;
• Khoản hoàn trả vốn;
• Chuyển nhượng;
• Dòng tiền đầu tư trực tiếp.

Không phải mọi doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài đều áp dụng một cơ chế tài khoản giống nhau. Do đó, cần xác định cấu trúc đầu tư và quy định ngoại hối áp dụng cho giao dịch cụ thể thay vì mặc định mọi trường hợp đều phải xử lý DICA giống nhau.

Bên cạnh đó, khi thay đổi nhà đầu tư, thành viên, chủ sở hữu hoặc cơ cấu kiểm soát, doanh nghiệp cũng cần rà soát thông tin chủ sở hữu hưởng lợi theo quy định pháp luật doanh nghiệp hiện hành.

Dịch vụ điều chỉnh IRC, ERC cho doanh nghiệp FDI tại Luật Thiên Thủy

Việc điều chỉnh IRC và ERC không đơn thuần là thay thông tin trên hai giấy chứng nhận. Với doanh nghiệp FDI, một thay đổi về vốn, nhà đầu tư, địa điểm hoặc cơ cấu sở hữu có thể kéo theo nhiều thủ tục liên quan đến M&A, chủ trương đầu tư, thuế, DICA, chủ sở hữu hưởng lợi và giấy phép chuyên ngành.

Luật Thiên Thủy có thể hỗ trợ:

• Rà soát IRC và các lần điều chỉnh;
• Rà soát ERC và hồ sơ doanh nghiệp;
• Xác định chỉ điều chỉnh IRC, chỉ điều chỉnh ERC hay phải điều chỉnh cả hai;
• Kiểm tra thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư;
• Rà soát điều kiện tiếp cận thị trường;
• Rà soát giao dịch M&A;
• Tư vấn tăng, giảm vốn;
• Tư vấn thay đổi nhà đầu tư;
• Tư vấn chuyển nhượng dự án;
• Tư vấn thay đổi địa điểm;
• Rà soát DICA và dòng tiền đầu tư;
• Rà soát thông tin chủ sở hữu hưởng lợi;
• Soạn thảo và hoàn thiện hồ sơ;
• Theo dõi quá trình xử lý hồ sơ;
• Tư vấn các thủ tục sau khi IRC/ERC được điều chỉnh.

Kết luận

Doanh nghiệp FDI cần rà soát đồng thời IRC và ERC khi một thay đổi thực tế tác động đến cả dự án đầu tư và thông tin pháp lý của doanh nghiệp.

Quan trọng nhất, “điều chỉnh đồng thời” không có nghĩa là luôn phải nộp IRC và ERC cùng một ngày. Doanh nghiệp cần xác định trước thay đổi tác động đến lớp pháp lý nào, có thủ tục tiền đề hay không và hồ sơ nào cần thực hiện trước.

Nếu xử lý đúng ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể hạn chế tình trạng thông tin trên IRC, ERC, hồ sơ ngân hàng, thuế và giấy phép chuyên ngành không thống nhất, đồng thời tránh phải điều chỉnh hồ sơ nhiều lần.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY

Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0911 732 048

Email: congtythienthuy2022@gmail.com