Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, việc được cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ là điều kiện quan trọng để tổ chức và duy trì hoạt động bán lẻ theo phạm vi được cấp phép. Tuy nhiên, giấy phép không phải là cơ sở pháp lý có giá trị vô thời hạn nếu doanh nghiệp vi phạm các nghĩa vụ hoặc rơi vào những trường hợp bị thu hồi theo quy định.
Từ ngày 18/10/2026, Nghị định 342/2026/NĐ-CP có hiệu lực, quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
Đáng chú ý, khoản 2 Điều 42 Nghị định 342/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các trường hợp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ của doanh nghiệp FDI bị thu hồi. Doanh nghiệp cần nắm rõ các trường hợp này để chủ động tuân thủ, đặc biệt là nghĩa vụ về đầu tư, hoạt động của cơ sở bán lẻ và chế độ báo cáo.
1. Trường hợp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ của doanh nghiệp FDI bị thu hồi
Theo khoản 2 Điều 42 Nghị định 342/2026/NĐ-CP, Giấy phép lập cơ sở bán lẻ có thể bị thu hồi trong các trường hợp sau:
1.1. Giấy phép kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư bị thu hồi
Giấy phép lập cơ sở bán lẻ bị thu hồi nếu:
Đây là trường hợp xuất phát từ việc cơ sở pháp lý làm nền tảng cho hoạt động của doanh nghiệp hoặc dự án không còn hiệu lực.
Do đó, doanh nghiệp FDI cần lưu ý rằng việc duy trì Giấy phép lập cơ sở bán lẻ có liên quan chặt chẽ đến tình trạng pháp lý của doanh nghiệp và dự án đầu tư.
1.2. Hồ sơ xin cấp, cấp lại, điều chỉnh hoặc gia hạn giấy phép có nội dung giả mạo
Giấy phép lập cơ sở bán lẻ cũng bị thu hồi khi nội dung kê khai trong hồ sơ cấp, cấp lại, điều chỉnh hoặc gia hạn Giấy phép lập cơ sở bán lẻ là giả mạo.
Quy định này cho thấy tính chính xác và trung thực của hồ sơ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Doanh nghiệp FDI khi lập hồ sơ cần bảo đảm các thông tin kê khai, tài liệu chứng minh và nội dung đề nghị cấp phép phù hợp với tình trạng pháp lý thực tế.
Trường hợp sử dụng tài liệu hoặc thông tin không trung thực có thể dẫn đến hậu quả không chỉ dừng ở việc hồ sơ không được chấp thuận mà còn ảnh hưởng đến giấy phép đã được cấp hoặc điều chỉnh.
1.3. Sau 12 tháng không có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư nhưng không báo cáo
Giấy phép lập cơ sở bán lẻ có thể bị thu hồi nếu sau 12 tháng kể từ ngày được cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài:
Điểm đáng lưu ý ở đây là quy định gắn với cả tình trạng thiếu Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và nghĩa vụ báo cáo.
Vì vậy, khi thuộc trường hợp phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, doanh nghiệp cần chủ động kiểm tra tình trạng pháp lý của dự án và thực hiện báo cáo với Cơ quan cấp Giấy phép khi phát sinh vấn đề.
1.4. Sau 24 tháng không có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư
Một trường hợp khác là sau 24 tháng kể từ ngày được cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài vẫn không có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong trường hợp pháp luật quy định phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
So với trường hợp 12 tháng nêu trên, điểm khác biệt đáng chú ý là trường hợp này được quy định như một mốc thời gian riêng và không gắn thêm điều kiện “không báo cáo Cơ quan cấp Giấy phép”.
Doanh nghiệp FDI cần phân biệt hai mốc 12 tháng và 24 tháng để tránh hiểu rằng chỉ cần thực hiện báo cáo là có thể kéo dài vô thời hạn tình trạng chưa có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong trường hợp bắt buộc phải có giấy tờ này.
1.5. Cơ sở bán lẻ ngừng hoạt động quá 12 tháng mà không báo cáo
Giấy phép lập cơ sở bán lẻ có thể bị thu hồi nếu cơ sở bán lẻ ngừng hoạt động quá 12 tháng mà không báo cáo Cơ quan cấp Giấy phép.
Đây là trường hợp doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi tạm ngừng hoặc ngừng hoạt động cửa hàng, siêu thị hoặc cơ sở bán lẻ.
Việc cơ sở bán lẻ không hoạt động trong thời gian dài không nên được xem là vấn đề nội bộ của doanh nghiệp. Khi thuộc trường hợp phải báo cáo, doanh nghiệp cần thực hiện nghĩa vụ thông tin với cơ quan cấp phép theo đúng quy định.
1.6. Không thực hiện báo cáo định kỳ trong 24 tháng liên tiếp
Một trong những căn cứ thu hồi giấy phép đáng chú ý là doanh nghiệp không thực hiện chế độ báo cáo định kỳ theo điểm a khoản 1 Điều 38 Nghị định 342/2026/NĐ-CP trong 24 tháng liên tiếp.
Như vậy, nghĩa vụ báo cáo không chỉ mang tính thủ tục mà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc duy trì Giấy phép lập cơ sở bán lẻ.
Doanh nghiệp FDI nên xây dựng lịch theo dõi riêng đối với các nghĩa vụ báo cáo liên quan đến hoạt động mua bán hàng hóa và cơ sở bán lẻ, tránh tình trạng bỏ sót báo cáo trong thời gian dài.
1.7. Không gửi báo cáo, tài liệu hoặc giải trình sau 03 tháng kể từ khi hết hạn yêu cầu
Giấy phép cũng có thể bị thu hồi nếu doanh nghiệp không gửi báo cáo, tài liệu hoặc giải trình theo điểm b khoản 1 Điều 38 Nghị định 342/2026/NĐ-CP sau thời hạn 03 tháng kể từ ngày hết hạn yêu cầu.
Trường hợp này khác với nghĩa vụ báo cáo định kỳ.
Ở đây, cơ quan quản lý đã có yêu cầu doanh nghiệp cung cấp báo cáo, tài liệu hoặc giải trình nhưng doanh nghiệp không thực hiện trong khoảng thời gian được quy định.
Do đó, doanh nghiệp cần có cơ chế tiếp nhận và xử lý kịp thời các yêu cầu từ cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt khi yêu cầu liên quan trực tiếp đến hoạt động bán lẻ đã được cấp phép.
1.8. Bị xử phạt vi phạm hành chính đến 03 lần trong 12 tháng
Giấy phép lập cơ sở bán lẻ còn có thể bị thu hồi nếu doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm hành chính đến 03 lần trong thời gian 12 tháng do vi phạm nội dung hoạt động mua bán hàng hóa được quy định trong Giấy phép lập cơ sở bán lẻ.
Đây là trường hợp doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý vì liên quan trực tiếp đến việc tuân thủ phạm vi hoạt động được cấp phép.
Việc bị xử phạt một lần không đồng nghĩa ngay với việc Giấy phép lập cơ sở bán lẻ bị thu hồi. Tuy nhiên, nếu trong thời gian 12 tháng doanh nghiệp bị xử phạt đến 03 lần do vi phạm nội dung hoạt động mua bán hàng hóa được ghi nhận trong giấy phép thì có thể phát sinh căn cứ thu hồi theo quy định.
2. Trình tự thu hồi Giấy phép lập cơ sở bán lẻ theo Nghị định 342/2026/NĐ-CP
Trình tự thu hồi không hoàn toàn giống nhau đối với mọi trường hợp. Khoản 3 Điều 42 Nghị định 342/2026/NĐ-CP phân biệt cách xử lý tùy thuộc vào nguyên nhân dẫn đến việc thu hồi.
Trường hợp Giấy phép kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư bị thu hồi
Nếu Giấy phép kinh doanh của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc giấy tờ có giá trị pháp lý tương đương của dự án lập cơ sở bán lẻ bị thu hồi, Cơ quan cấp Giấy phép ra Quyết định thu hồi Giấy phép lập cơ sở bán lẻ.
Quyết định được thực hiện theo Mẫu số 19 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 342/2026/NĐ-CP.
Trường hợp hồ sơ có nội dung giả mạo
Đối với trường hợp nội dung kê khai trong hồ sơ cấp, cấp lại, điều chỉnh hoặc gia hạn giấy phép là giả mạo, cách xử lý có điểm khác.
Cơ quan cấp Giấy phép ban hành Quyết định hủy bỏ những nội dung của Giấy phép lập cơ sở bán lẻ được điều chỉnh trên cơ sở thông tin giả mạo theo Mẫu số 18.
Sau đó, cơ quan cấp phép:
Như vậy, đối với hồ sơ giả mạo, quy trình không đơn thuần là thu hồi toàn bộ giấy phép trong mọi trường hợp mà Nghị định quy định cơ chế hủy bỏ phần nội dung được điều chỉnh trên cơ sở thông tin giả mạo.
Trường hợp liên quan đến Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, ngừng hoạt động và báo cáo
Đối với các trường hợp:
Cơ quan cấp Giấy phép gửi văn bản yêu cầu doanh nghiệp FDI giải trình bằng văn bản về lý do vi phạm.
Văn bản yêu cầu giải trình phải quy định rõ thời hạn giải trình.
Sau 14 ngày làm việc kể từ ngày hết thời hạn giải trình, nếu:
thì Cơ quan cấp Giấy phép ban hành Quyết định thu hồi Giấy phép lập cơ sở bán lẻ theo Mẫu số 19 tại Phụ lục Nghị định 342/2026/NĐ-CP.
Quy định này cho thấy doanh nghiệp có cơ hội giải trình trước khi cơ quan cấp phép thực hiện quyết định thu hồi trong nhóm trường hợp nêu trên. Vì vậy, khi nhận được văn bản yêu cầu giải trình, doanh nghiệp cần phản hồi đúng thời hạn và chuẩn bị nội dung giải trình phù hợp với nguyên nhân thực tế.
Trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính 03 lần trong 12 tháng
Đối với trường hợp doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm hành chính đến 03 lần trong thời gian 12 tháng do vi phạm nội dung hoạt động mua bán hàng hóa được quy định trong Giấy phép lập cơ sở bán lẻ, trình tự được quy định theo một mốc thời gian cụ thể.
Trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày Quyết định xử phạt vi phạm hành chính lần thứ 3 có hiệu lực, Cơ quan cấp Giấy phép ban hành Quyết định thu hồi Giấy phép lập cơ sở bán lẻ đã cấp, cấp lại, điều chỉnh hoặc gia hạn.
Doanh nghiệp vì vậy cần theo dõi không chỉ từng quyết định xử phạt riêng lẻ mà còn phải kiểm soát lịch sử xử phạt trong khoảng thời gian 12 tháng.
Cơ quan nào có thẩm quyền thu hồi Giấy phép lập cơ sở bán lẻ?
Theo Điều 8 Nghị định 342/2026/NĐ-CP, thẩm quyền đối với Giấy phép lập cơ sở bán lẻ được xác định theo nơi doanh nghiệp FDI đặt cơ sở bán lẻ.
Cụ thể, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đặt cơ sở bán lẻ thực hiện:
Như vậy, từ ngày 18/10/2026, khi phát sinh căn cứ thu hồi, cơ quan có thẩm quyền thu hồi Giấy phép lập cơ sở bán lẻ là UBND cấp tỉnh nơi đặt cơ sở bán lẻ theo quy định nêu trên.
Doanh nghiệp cần phân biệt quy định này với thẩm quyền đối với Giấy phép kinh doanh. Đối với Giấy phép kinh doanh, Nghị định 342/2026/NĐ-CP quy định UBND cấp tỉnh nơi tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đặt trụ sở chính thực hiện việc cấp, cấp lại, điều chỉnh và thu hồi.
3. Doanh nghiệp FDI cần làm gì để hạn chế nguy cơ bị thu hồi giấy phép?
Để duy trì hiệu lực của Giấy phép lập cơ sở bán lẻ, doanh nghiệp FDI nên chủ động kiểm soát một số nhóm nghĩa vụ quan trọng.
Theo dõi thời hạn và tình trạng pháp lý của dự án
Doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và các giấy tờ pháp lý liên quan đến dự án lập cơ sở bán lẻ.
Nếu giấy tờ đầu tư bị thu hồi hoặc dự án hết thời hạn hoạt động, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với các hệ quả liên quan đến giấy phép bán lẻ.
Thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo
Báo cáo định kỳ là một trong những nội dung có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc duy trì Giấy phép lập cơ sở bán lẻ.
Doanh nghiệp nên lập lịch báo cáo, phân công bộ phận phụ trách và lưu trữ bằng chứng về việc đã thực hiện nghĩa vụ báo cáo.
Báo cáo khi cơ sở bán lẻ ngừng hoạt động
Trường hợp cửa hàng hoặc cơ sở bán lẻ tạm ngừng hoạt động trong thời gian dài, doanh nghiệp cần rà soát nghĩa vụ báo cáo với Cơ quan cấp Giấy phép.
Không nên để cơ sở bán lẻ ngừng hoạt động kéo dài mà không thực hiện thủ tục hoặc báo cáo cần thiết.
Kiểm soát nội dung hoạt động thực tế
Hoạt động thực tế tại cơ sở bán lẻ cần phù hợp với phạm vi được ghi nhận trong Giấy phép lập cơ sở bán lẻ.
Việc thường xuyên kiểm tra hàng hóa, phương thức kinh doanh và phạm vi hoạt động sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ bị xử phạt nhiều lần và phát sinh căn cứ thu hồi giấy phép.
Kiểm tra kỹ hồ sơ trước khi xin cấp hoặc điều chỉnh
Các thông tin trong hồ sơ cấp, cấp lại, điều chỉnh hoặc gia hạn Giấy phép lập cơ sở bán lẻ cần được kiểm tra trước khi nộp.
Đặc biệt, doanh nghiệp không nên sử dụng tài liệu hoặc kê khai thông tin không đúng thực tế để đáp ứng điều kiện cấp phép.
Luật Thiên Thủy hỗ trợ doanh nghiệp FDI về Giấy phép lập cơ sở bán lẻ
Các quy định mới về hoạt động mua bán hàng hóa và cơ sở bán lẻ đặt ra yêu cầu doanh nghiệp FDI phải quản lý không chỉ thủ tục xin giấy phép mà cả quá trình duy trì điều kiện và tuân thủ sau cấp phép.
Luật Thiên Thủy hỗ trợ doanh nghiệp FDI trong các công việc liên quan đến Giấy phép lập cơ sở bán lẻ, bao gồm:
Việc rà soát định kỳ giúp doanh nghiệp phát hiện sớm các vấn đề về giấy phép, báo cáo, dự án đầu tư và phạm vi hoạt động, từ đó hạn chế nguy cơ bị xử lý hoặc thu hồi giấy phép.
Kết luận
Từ ngày 18/10/2026, Nghị định 342/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các trường hợp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ của doanh nghiệp FDI bị thu hồi. Các nhóm rủi ro đáng chú ý gồm: giấy phép hoặc giấy tờ đầu tư bị thu hồi, hồ sơ có nội dung giả mạo, không đáp ứng yêu cầu về Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, ngừng hoạt động nhưng không báo cáo, không thực hiện báo cáo trong thời gian dài và bị xử phạt vi phạm hành chính đến 03 lần trong 12 tháng.
Đối với doanh nghiệp FDI đang vận hành cửa hàng, siêu thị hoặc chuỗi cơ sở bán lẻ tại Việt Nam, việc duy trì điều kiện, thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo và kiểm soát hoạt động đúng phạm vi giấy phép quan trọng không kém việc hoàn tất thủ tục cấp phép ban đầu.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY
Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0911 732 048
