Sản xuất thực phẩm là ngành nghề có yêu cầu tương đối chặt chẽ về điều kiện cơ sở vật chất, nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, người trực tiếp sản xuất và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh khi bắt đầu sản xuất thực phẩm cần xác định trước cơ sở có thuộc diện phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hay không, đồng thời xác định đúng thủ tục công bố sản phẩm tương ứng.
Đặc biệt, đối với thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn, doanh nghiệp thường phải quan tâm đồng thời đến hai nhóm thủ tục: điều kiện của cơ sở sản xuất và thủ tục công bố sản phẩm. Tuy nhiên, hai thủ tục này có bản chất khác nhau và không phải mọi sản phẩm đều áp dụng cùng một hình thức công bố.
Bài viết dưới đây của Luật Thiên Thủy giúp làm rõ điều kiện an toàn thực phẩm cho cơ sở sản xuất thực phẩm, hồ sơ xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, trình tự thực hiện và những trường hợp được miễn Giấy chứng nhận theo quy định hiện hành.
1. Cơ sở sản xuất thực phẩm phải đáp ứng những yêu cầu gì?
Theo Luật An toàn thực phẩm, sản xuất thực phẩm bao gồm một hoặc một số hoạt động như trồng trọt, chăn nuôi, thu hái, đánh bắt, khai thác, sơ chế, chế biến, bao gói và bảo quản để tạo ra thực phẩm. Đối với cơ sở sản xuất, yêu cầu về an toàn thực phẩm được đặt ra xuyên suốt quá trình sản xuất chứ không chỉ tại thời điểm sản phẩm được đưa ra thị trường.
Điều 19 Luật An toàn thực phẩm quy định các điều kiện chung đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, trong đó tập trung vào các nhóm yêu cầu sau:
Địa điểm và diện tích cơ sở
Cơ sở phải có địa điểm, diện tích phù hợp với hoạt động sản xuất và có khoảng cách an toàn đối với nguồn gây độc hại, nguồn gây ô nhiễm hoặc các yếu tố có khả năng ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm.
Việc bố trí mặt bằng cũng cần phù hợp với quy trình sản xuất, hạn chế nguy cơ nhiễm chéo giữa nguyên liệu, bán thành phẩm và thành phẩm.
Nguồn nước phục vụ sản xuất
Cơ sở phải có đủ nước đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật để phục vụ hoạt động sản xuất, chế biến và các công đoạn có liên quan.
Đây là nội dung thường được xem xét khi cơ quan có thẩm quyền thẩm định thực tế điều kiện của cơ sở.
Trang thiết bị, dụng cụ sản xuất
Cơ sở phải có trang thiết bị phù hợp để xử lý nguyên liệu, chế biến, đóng gói, bảo quản và vận chuyển thực phẩm.
Ngoài thiết bị sản xuất, cơ sở còn phải có các dụng cụ, phương tiện phục vụ việc rửa, khử trùng, nước sát trùng, cũng như thiết bị phòng chống côn trùng và động vật gây hại.
Hệ thống xử lý chất thải
Cơ sở phải có hệ thống xử lý chất thải và vận hành thường xuyên theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Đối với cơ sở sản xuất thực phẩm, đây là một phần của hệ thống điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm và cần được xem xét cùng với quy trình sản xuất thực tế.
Kiểm soát nguyên liệu và lưu giữ hồ sơ
Cơ sở phải duy trì các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm và lưu giữ hồ sơ về nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu thực phẩm cùng các tài liệu liên quan đến toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh.
Do đó, doanh nghiệp không nên chỉ chuẩn bị hồ sơ để xin giấy chứng nhận mà cần xây dựng cơ chế quản lý hồ sơ nguyên liệu, nhà cung cấp, sản xuất và thành phẩm ngay từ đầu.
Người trực tiếp sản xuất thực phẩm
Người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải đáp ứng các yêu cầu liên quan đến sức khỏe, kiến thức và thực hành an toàn thực phẩm theo quy định.
Các điều kiện cụ thể có thể khác nhau tùy thuộc vào loại thực phẩm và cơ quan quản lý chuyên ngành.
2. Cơ sở sản xuất thực phẩm có bắt buộc phải xin Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm không?
Không phải mọi cơ sở sản xuất thực phẩm đều bắt buộc phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Theo Điều 11 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm khi hoạt động, trừ các trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 12 của Nghị định này.
Một số trường hợp không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận gồm:
Tuy nhiên, không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận không có nghĩa là được miễn các yêu cầu về an toàn thực phẩm. Các cơ sở thuộc diện miễn vẫn phải tuân thủ các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm tương ứng.
Vì vậy, trước khi chuẩn bị hồ sơ, doanh nghiệp cần xác định chính xác mô hình sản xuất, loại sản phẩm và cơ quan quản lý chuyên ngành để biết cơ sở có phải xin giấy chứng nhận hay không.
3. Hồ sơ xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm
Theo Điều 36 Luật An toàn thực phẩm, hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm gồm các nhóm tài liệu cơ bản:
Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận
Doanh nghiệp chuẩn bị đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận theo mẫu áp dụng cho thủ tục tương ứng.
Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc đăng ký kinh doanh
Hồ sơ cần có giấy tờ chứng minh việc đăng ký kinh doanh phù hợp với hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Theo Luật An toàn thực phẩm, một trong các điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận là cơ sở phải có đăng ký ngành, nghề kinh doanh thực phẩm.
Bản thuyết minh về cơ sở vật chất
Đây là phần quan trọng của hồ sơ, thể hiện cơ sở vật chất, trang thiết bị và dụng cụ đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm.
Tùy loại hình, hồ sơ có thể cần thể hiện:
Hồ sơ về sức khỏe của người trực tiếp sản xuất
Cơ sở cần chuẩn bị tài liệu chứng minh việc đáp ứng yêu cầu về sức khỏe đối với chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất theo quy định áp dụng cho từng lĩnh vực.
Hồ sơ về kiến thức an toàn thực phẩm
Tùy lĩnh vực quản lý và quy định chuyên ngành, cơ sở cần chuẩn bị tài liệu liên quan đến kiến thức an toàn thực phẩm của chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất.
Điểm cần lưu ý là thành phần hồ sơ và mẫu biểu có thể được quy định cụ thể theo lĩnh vực quản lý của Bộ Y tế, Bộ Công Thương hoặc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, do đó không nên áp dụng máy móc một bộ hồ sơ cho mọi loại thực phẩm.
Dịch vụ xin Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tại Luật Thiên Thủy
Thủ tục xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm không chỉ dừng ở việc chuẩn bị một bộ hồ sơ. Doanh nghiệp còn phải bảo đảm sự phù hợp giữa hồ sơ pháp lý, cơ sở vật chất, quy trình sản xuất và sản phẩm dự kiến đưa ra thị trường.
Luật Thiên Thủy cung cấp dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm, bao gồm:
Việc sử dụng dịch vụ chuyên môn giúp doanh nghiệp có thể rà soát đồng thời điều kiện của cơ sở và sản phẩm, hạn chế tình trạng giấy tờ đã hoàn thiện nhưng cơ sở thực tế chưa đáp ứng yêu cầu.
Câu hỏi thường gặp về an toàn thực phẩm cho cơ sở sản xuất
Cơ sở sản xuất thực phẩm có bắt buộc phải có Giấy chứng nhận ATTP không?
Có, nếu cơ sở thuộc trường hợp phải cấp Giấy chứng nhận theo Điều 11 Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Tuy nhiên, một số cơ sở thuộc khoản 1 Điều 12 Nghị định này không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận nhưng vẫn phải bảo đảm các điều kiện an toàn thực phẩm tương ứng.
Sản xuất thực phẩm bao gói sẵn có phải vừa xin giấy ATTP vừa tự công bố không?
Có thể phải thực hiện cả hai thủ tục nếu cơ sở thuộc diện cấp Giấy chứng nhận và sản phẩm thuộc nhóm phải tự công bố. Hai thủ tục này có đối tượng quản lý khác nhau: một thủ tục liên quan đến cơ sở, một thủ tục liên quan đến sản phẩm.
Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP có thời hạn bao lâu?
Theo Điều 37 Luật An toàn thực phẩm, Giấy chứng nhận có hiệu lực trong thời gian 03 năm.
Có phải tất cả thực phẩm bao gói sẵn đều đăng ký bản công bố không?
Không. Phần lớn thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn thuộc nhóm thực hiện tự công bố, trừ các sản phẩm thuộc diện đăng ký bản công bố hoặc trường hợp được miễn theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
Cơ sở đã có HACCP hoặc ISO 22000 có phải xin Giấy chứng nhận ATTP nữa không?
Một số cơ sở đã được cấp chứng nhận HACCP, ISO 22000, GMP, FSSC 22000 hoặc các hệ thống tương đương còn hiệu lực thuộc trường hợp không phải cấp Giấy chứng nhận theo khoản 1 Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Tuy nhiên, cơ sở vẫn phải duy trì các yêu cầu về an toàn thực phẩm tương ứng.
Kết luận
Đối với cơ sở sản xuất thực phẩm, việc tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm cần được thực hiện ngay từ khâu xây dựng cơ sở, lựa chọn nguyên liệu, thiết lập quy trình sản xuất đến đóng gói, bảo quản và đưa sản phẩm ra thị trường.
Doanh nghiệp trước hết cần xác định cơ sở có thuộc diện phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hay không, sau đó xác định sản phẩm thuộc diện tự công bố, đăng ký bản công bố hay trường hợp khác. Việc phân biệt rõ hai nhóm thủ tục này sẽ giúp doanh nghiệp tránh nhầm lẫn và chuẩn bị hồ sơ đúng ngay từ đầu.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY
Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0911 732 048
