Giới thiệu
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang ngày càng phổ biến tại Việt Nam khi hoạt động đầu tư xuyên biên giới phát triển mạnh. Nhà đầu tư nước ngoài có thể tham gia thị trường Việt Nam thông qua nhiều hình thức như thành lập công ty mới, góp vốn, mua cổ phần hoặc mua phần vốn góp trong doanh nghiệp Việt Nam.
Tuy nhiên, không phải cứ có người nước ngoài góp vốn thì doanh nghiệp đều được xác định và thực hiện thủ tục theo cùng một cơ chế. Việc xác định doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cần xem xét nhiều yếu tố như nhà đầu tư, tỷ lệ sở hữu vốn, hình thức đầu tư, ngành nghề kinh doanh, điều kiện tiếp cận thị trường và cơ cấu tổ chức.
Vậy doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là gì? Cách xác định công ty FDI năm 2026 như thế nào? Doanh nghiệp FDI có bắt buộc phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) hay không? Có cần mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) không?
Bài viết dưới đây của Luật Thiên Thủy sẽ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư hiểu rõ các vấn đề trên.
1. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là gì?
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thường được gọi là doanh nghiệp FDI, công ty FDI hoặc công ty có vốn nước ngoài.
Hiểu một cách phổ biến, đây là doanh nghiệp được thành lập và hoạt động tại Việt Nam nhưng có sự tham gia về vốn của nhà đầu tư nước ngoài dưới một hoặc nhiều hình thức nhất định.
Nguồn vốn nước ngoài có thể hình thành thông qua:
Do đó, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không chỉ là doanh nghiệp được thành lập mới bởi người nước ngoài.
Một công ty Việt Nam đang hoạt động bình thường cũng có thể phát sinh yếu tố vốn nước ngoài sau khi nhà đầu tư nước ngoài thực hiện giao dịch mua cổ phần hoặc góp vốn.
2. Doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp có vốn nước ngoài có giống nhau không?
Trong thực tế, hai cách gọi “doanh nghiệp FDI” và “doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài” thường được sử dụng để chỉ các doanh nghiệp có sự tham gia vốn của nhà đầu tư nước ngoài.
Tuy nhiên, khi thực hiện thủ tục pháp lý, không nên chỉ dựa vào tên gọi mà cần xác định chính xác:
Một số mô hình doanh nghiệp có vốn nước ngoài phổ biến
Mô hình | Đặc điểm |
|---|---|
Công ty 100% vốn nước ngoài | Toàn bộ vốn thuộc nhà đầu tư nước ngoài |
Công ty liên doanh | Có nhà đầu tư Việt Nam và nhà đầu tư nước ngoài cùng góp vốn |
Công ty Việt Nam nhận vốn nước ngoài | Doanh nghiệp Việt Nam tiếp nhận nhà đầu tư nước ngoài góp vốn |
Công ty cổ phần có cổ đông nước ngoài | Một hoặc nhiều cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài |
Công ty con của doanh nghiệp nước ngoài | Doanh nghiệp tại Việt Nam được thành lập hoặc kiểm soát bởi nhà đầu tư nước ngoài |
Doanh nghiệp Việt Nam được nhà đầu tư nước ngoài mua lại | Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần hoặc phần vốn góp |
3. Cách xác định doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài năm 2026
Để xác định một doanh nghiệp có phải là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hay không, có thể xem xét lần lượt các yếu tố sau.
3.1. Xác định chủ sở hữu, thành viên hoặc cổ đông
Đây là bước đầu tiên cần thực hiện.
Đối với từng loại hình doanh nghiệp cần kiểm tra:
Thông tin này thường được xác định thông qua hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và hồ sơ đầu tư có liên quan.
3.2. Xác định tỷ lệ sở hữu vốn nước ngoài
Tỷ lệ sở hữu vốn là một trong những yếu tố quan trọng để đánh giá cơ cấu đầu tư của doanh nghiệp.
Ví dụ:
Công ty A được thành lập bởi các thành viên Việt Nam. Sau đó, một nhà đầu tư nước ngoài mua 30% phần vốn góp của một thành viên.
Trong trường hợp này, doanh nghiệp đã phát sinh vốn của nhà đầu tư nước ngoài.
Tuy nhiên, việc chỉ nhìn vào tỷ lệ 30%, 50% hay 100% là chưa đủ để kết luận toàn bộ nghĩa vụ thủ tục pháp lý. Cần tiếp tục xem xét hình thức đầu tư, ngành nghề kinh doanh, điều kiện tiếp cận thị trường và các quy định đầu tư có liên quan.
3.3. Xác định nguồn gốc và hình thức hình thành vốn nước ngoài
Cần xác định vốn nước ngoài hình thành từ:
Đây là yếu tố rất quan trọng vì mỗi hình thức có thể dẫn đến thủ tục pháp lý khác nhau.
3.4. Kiểm tra ngành nghề kinh doanh
Nhà đầu tư nước ngoài không chỉ cần quan tâm đến việc thành lập doanh nghiệp mà còn phải xem xét điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài.
Một số ngành nghề có thể có yêu cầu riêng về:
Vì vậy, trước khi thành lập công ty vốn nước ngoài, nên thực hiện bước kiểm tra ngành nghề và điều kiện tiếp cận thị trường.
4. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài có phải yếu tố duy nhất để xác định doanh nghiệp FDI?
Không nên chỉ căn cứ vào tỷ lệ sở hữu vốn để xác định toàn bộ chế độ pháp lý áp dụng cho doanh nghiệp.
Tỷ lệ sở hữu là một yếu tố quan trọng nhưng cần đặt trong tổng thể các yếu tố khác.
Khi đánh giá một doanh nghiệp có vốn nước ngoài, cần xem xét:
Do đó, trường hợp nhà đầu tư nước ngoài sở hữu một tỷ lệ vốn nhất định cần được kiểm tra cụ thể trước khi lựa chọn thủ tục.
5. Doanh nghiệp có vốn nước ngoài có bắt buộc phải có IRC không?
Không phải mọi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đều mặc nhiên phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) theo cùng một cách.
IRC là Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, được cấp trong trường hợp dự án đầu tư thuộc diện thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo quy định.
Trong thực tế có thể phát sinh các tình huống khác nhau như:
Vì vậy, cần xác định đúng hình thức đầu tư và trường hợp pháp lý cụ thể trước khi kết luận có phải xin IRC hay không.
Đặc biệt, không có IRC không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không phải thực hiện bất kỳ thủ tục đầu tư nào.
6. DICA là gì? Doanh nghiệp FDI có cần tài khoản vốn đầu tư trực tiếp không?
DICA thường được hiểu là tài khoản vốn đầu tư trực tiếp.
Đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài, tài khoản vốn đầu tư trực tiếp có vai trò quan trọng trong việc thực hiện các giao dịch liên quan đến dòng vốn đầu tư theo quy định quản lý ngoại hối.
Tùy mô hình đầu tư, doanh nghiệp có thể phát sinh các giao dịch như:
Tuy nhiên, việc doanh nghiệp có phải sử dụng DICA hay không cần được xác định dựa trên mô hình đầu tư và quy định quản lý ngoại hối áp dụng cho từng trường hợp.
Do đó, nhà đầu tư nước ngoài nên kiểm tra vấn đề tài khoản vốn ngay từ khi chuẩn bị phương án đầu tư để tránh sai sót trong quá trình góp vốn và chuyển vốn.
7. Doanh nghiệp có vốn nước ngoài có được kinh doanh mọi ngành nghề không?
Không.
Việc được cấp đăng ký doanh nghiệp hoặc hoàn thành thủ tục đầu tư không có nghĩa doanh nghiệp có thể ngay lập tức kinh doanh tất cả các ngành nghề.
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cần kiểm tra:
Ví dụ, một số lĩnh vực có thể yêu cầu nhà đầu tư nước ngoài đáp ứng điều kiện riêng trước khi được phép triển khai hoạt động kinh doanh.
Vì vậy, kiểm tra ngành nghề và điều kiện tiếp cận thị trường nên được thực hiện trước khi lập hồ sơ thành lập công ty FDI.
Dịch vụ thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài tại Luật Thiên Thủy
Việc thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thường phức tạp hơn doanh nghiệp trong nước do phải đồng thời xem xét nhiều vấn đề về đầu tư, doanh nghiệp, ngoại hối và giấy phép chuyên ngành.
Luật Thiên Thủy cung cấp dịch vụ hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài thực hiện các thủ tục liên quan đến doanh nghiệp FDI tại Việt Nam.
Kết luận
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không chỉ bao gồm công ty được thành lập mới bởi nhà đầu tư nước ngoài mà còn có thể hình thành khi nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần hoặc mua phần vốn góp trong doanh nghiệp Việt Nam.
Để xác định chính xác doanh nghiệp FDI và thủ tục cần thực hiện trong năm 2026, cần xem xét đồng thời nhiều yếu tố như nhà đầu tư, tỷ lệ sở hữu, hình thức đầu tư, ngành nghề kinh doanh, điều kiện tiếp cận thị trường, IRC, ERC và tài khoản vốn đầu tư trực tiếp.
Nếu bạn đang có kế hoạch thành lập công ty vốn nước ngoài, góp vốn, mua cổ phần hoặc mua phần vốn góp tại Việt Nam, việc kiểm tra điều kiện đầu tư và lựa chọn đúng thủ tục ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế rủi ro pháp lý và tiết kiệm thời gian thực hiện.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY
Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0911 732 048
