Không ít doanh nghiệp vẫn hiểu rằng tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm là một thủ tục phải đến cơ quan nhà nước để thi và xin giấy xác nhận. Tuy nhiên, quy định hiện hành về đào tạo, tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm đã có nhiều thay đổi so với trước đây.
Đối với các cơ sở thuộc phạm vi áp dụng của quy định về điều kiện an toàn thực phẩm, người trực tiếp sản xuất, kinh doanh hoặc chế biến thực phẩm phải đáp ứng yêu cầu về kiến thức an toàn thực phẩm và được chủ cơ sở xác nhận theo quy định. Nội dung này được quy định trong Nghị định 67/2016/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 155/2018/NĐ-CP.
Vậy doanh nghiệp có bắt buộc tổ chức tập huấn an toàn thực phẩm không? Người nào phải tham gia? Có phải thuê đơn vị bên ngoài hay không? Hồ sơ cần lưu những gì? Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp rà soát từng vấn đề.
1. Tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm là gì?
Tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm là hoạt động nhằm trang bị cho người trực tiếp tham gia sản xuất, kinh doanh hoặc chế biến thực phẩm những kiến thức cần thiết để bảo đảm an toàn thực phẩm trong quá trình làm việc.
Nội dung tập huấn nên gắn với công việc thực tế của người lao động, chẳng hạn:
Điểm quan trọng là tập huấn không chỉ nhằm “có một tờ giấy trong hồ sơ”. Người trực tiếp tiếp xúc với thực phẩm phải thực sự nắm được các yêu cầu an toàn liên quan đến vị trí công việc của mình.
2. Doanh nghiệp có bắt buộc tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm không?
Có đối với các nhóm cơ sở và đối tượng thuộc phạm vi quy định phải đáp ứng yêu cầu này.
Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc thẩm quyền quản lý chuyên ngành của Bộ Y tế, khoản 2 Điều 4 Nghị định 67/2016/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 155/2018/NĐ-CP, quy định người trực tiếp sản xuất, kinh doanh phải được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và được chủ cơ sở xác nhận.
Đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, người trực tiếp chế biến thức ăn cũng phải được tập huấn và được chủ cơ sở xác nhận.
Như vậy, doanh nghiệp không nên hiểu rằng chỉ cần có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm là đã hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ liên quan đến người lao động.
Điều kiện về con người vẫn phải được duy trì trong quá trình hoạt động.
3. Những ai phải được tập huấn?
Đối tượng cần tập huấn được xác định chủ yếu dựa trên vai trò thực tế của người lao động, thay vì chỉ căn cứ vào chức danh trên hợp đồng lao động.
Người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm
Đây là nhóm thường xuyên tiếp xúc với thực phẩm hoặc tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất, kinh doanh.
Người trực tiếp chế biến thức ăn
Đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, người trực tiếp chế biến thức ăn phải đáp ứng yêu cầu về tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và được chủ cơ sở xác nhận.
Nhóm này có thể bao gồm đầu bếp, phụ bếp và những người trực tiếp tham gia công đoạn chế biến tùy theo mô hình hoạt động.
Chủ cơ sở
Doanh nghiệp cũng cần lưu ý vai trò của chủ cơ sở. Trong một số quy định chuyên ngành, trách nhiệm xác nhận kiến thức thuộc về chính chủ cơ sở.
Vì vậy, không nên mặc định rằng chỉ nhân viên mới phải quan tâm đến kiến thức an toàn thực phẩm.
4. Có phải tất cả nhân viên trong doanh nghiệp đều phải tập huấn?
Không nhất thiết.
Điểm cần xác định là người đó có thuộc nhóm trực tiếp sản xuất, kinh doanh hoặc chế biến thực phẩm theo quy định áp dụng cho cơ sở hay không.
Chẳng hạn, một nhân viên kế toán làm việc tại văn phòng và không tham gia sản xuất, chế biến hoặc tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm sẽ không nên được đánh đồng với nhân viên trực tiếp chế biến thực phẩm.
Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể chủ động đào tạo thêm cho các bộ phận khác nếu xét thấy cần thiết.
Cách làm này đặc biệt hữu ích đối với doanh nghiệp có nhiều bộ phận cùng làm việc trong một cơ sở sản xuất hoặc kinh doanh thực phẩm.
5. Doanh nghiệp có phải thuê đơn vị bên ngoài để tập huấn không?
Đây là một trong những vấn đề dễ gây nhầm lẫn.
Quy định đối với một số nhóm cơ sở thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Y tế yêu cầu người trực tiếp sản xuất, kinh doanh phải được tập huấn và được chủ cơ sở xác nhận.
Do đó, doanh nghiệp không nên mặc định rằng bắt buộc phải mua một “chứng chỉ” từ một trung tâm đào tạo tư nhân.
Doanh nghiệp có thể chủ động xây dựng nội dung đào tạo phù hợp với hoạt động của mình hoặc thuê đơn vị chuyên môn hỗ trợ soạn tài liệu, đào tạo.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ:
Đơn vị hỗ trợ đào tạo và chủ thể có trách nhiệm xác nhận theo quy định không phải lúc nào cũng là một.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần kiểm tra đúng quy định chuyên ngành áp dụng cho loại thực phẩm và mô hình kinh doanh của mình trước khi lựa chọn hình thức đào tạo.
6. Bao lâu doanh nghiệp phải tập huấn lại?
Không nên áp dụng máy móc một mốc thời gian chung cho tất cả doanh nghiệp.
Doanh nghiệp nên kiểm tra quy định chuyên ngành áp dụng cho loại hình của mình.
Về quản trị nội bộ, có thể tổ chức đào tạo lại khi:
Việc đào tạo định kỳ cũng là một biện pháp quản trị rủi ro hữu ích, nhưng doanh nghiệp cần phân biệt quy định pháp luật bắt buộc với quy chế đào tạo nội bộ do doanh nghiệp tự đặt ra.
Luật Thiên Thủy hỗ trợ doanh nghiệp về hồ sơ an toàn thực phẩm
Việc tổ chức tập huấn chỉ là một phần trong hệ thống hồ sơ mà doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm cần quản lý.
Luật Thiên Thủy có thể hỗ trợ doanh nghiệp rà soát và chuẩn hóa hồ sơ pháp lý liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm, bao gồm:
Doanh nghiệp nên xử lý đồng thời cả điều kiện cơ sở vật chất, con người và hồ sơ, thay vì chỉ chuẩn bị giấy tờ khi có đoàn kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp có thể tự tổ chức tập huấn an toàn thực phẩm không?
Đối với các nhóm cơ sở mà quy định áp dụng yêu cầu người trực tiếp sản xuất, kinh doanh được tập huấn và được chủ cơ sở xác nhận, doanh nghiệp có thể tổ chức đào tạo phù hợp với yêu cầu này. Tuy nhiên, cần xác định đúng văn bản chuyên ngành áp dụng cho loại hình cơ sở.
Nhân viên văn phòng có phải tập huấn không?
Không phải mọi nhân viên đều mặc nhiên thuộc diện phải tập huấn. Cần xác định họ có trực tiếp sản xuất, kinh doanh hoặc chế biến thực phẩm theo quy định áp dụng hay không.
Có cần thuê trung tâm đào tạo bên ngoài không?
Không nên mặc định là bắt buộc. Doanh nghiệp có thể tự tổ chức nếu đáp ứng đúng yêu cầu pháp luật áp dụng; trường hợp thuê ngoài có thể sử dụng dịch vụ để hỗ trợ chuyên môn và tài liệu.
Có cần làm bài kiểm tra sau tập huấn không?
Doanh nghiệp có thể tổ chức bài kiểm tra để đánh giá kết quả đào tạo và tăng tính chặt chẽ của hồ sơ. Tuy nhiên, cần phân biệt bài kiểm tra nội bộ với kỳ thi hoặc giấy chứng nhận do cơ quan nhà nước cấp.
Doanh nghiệp cần lưu hồ sơ tập huấn trong bao lâu?
Thời hạn lưu cụ thể cần được đối chiếu theo quy định áp dụng đối với từng loại hình cơ sở. Về quản trị, doanh nghiệp nên xây dựng quy chế lưu trữ hồ sơ an toàn thực phẩm và bảo đảm có thể xuất trình tài liệu chứng minh khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra.
Kết luận
Tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm không nên được xem là thủ tục làm cho có. Đối với các cơ sở thuộc phạm vi phải đáp ứng yêu cầu này, việc bảo đảm người trực tiếp sản xuất, kinh doanh hoặc chế biến thực phẩm có kiến thức phù hợp là một phần của hệ thống điều kiện an toàn thực phẩm.
Trong năm 2026, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến sự khác nhau giữa tập huấn kiến thức, xác nhận của chủ cơ sở, hồ sơ nội bộ và các loại giấy xác nhận theo quy định chuyên ngành. Không nên sử dụng một mẫu hồ sơ hoặc một cách hiểu chung cho tất cả lĩnh vực thực phẩm.
Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị hồ sơ xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, thay đổi mô hình sản xuất hoặc muốn rà soát lại hồ sơ nhân sự, việc kiểm tra đúng quy định áp dụng ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế đáng kể rủi ro khi thẩm định và hậu kiểm.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY
Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0911 732 048
