Khi nhà đầu tư nước ngoài thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) là một trong những giấy tờ pháp lý quan trọng để ghi nhận thông tin đăng ký của dự án. Tuy nhiên, không phải mọi hoạt động đầu tư có yếu tố nước ngoài đều áp dụng thủ tục cấp IRC theo cùng một cách.
Đặc biệt, từ ngày 01/03/2026, Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 có hiệu lực và được hướng dẫn bởi Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Quy định mới đã thay đổi cách xác định dự án thuộc diện cấp IRC, thẩm quyền của cơ quan đăng ký đầu tư và trình tự thực hiện thủ tục.
Vì vậy, nhà đầu tư cần rà soát đúng loại dự án, địa điểm, hình thức đầu tư và tình trạng pháp lý trước khi chuẩn bị hồ sơ.
1. Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) là gì?
Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, thường được gọi là IRC (Investment Registration Certificate), là văn bản bằng bản giấy hoặc bản điện tử ghi nhận thông tin đăng ký của nhà đầu tư về dự án đầu tư.
Theo quy định hiện hành, IRC có thể ghi nhận các thông tin cơ bản như:
IRC vì vậy không đơn thuần là giấy phép thành lập doanh nghiệp mà là giấy tờ ghi nhận dự án đầu tư cụ thể của nhà đầu tư.
2. Những trường hợp nào phải thực hiện thủ tục cấp IRC?
Đây là điểm nhà đầu tư cần xác định trước khi chuẩn bị hồ sơ.
Theo khoản 1 Điều 26 Luật Đầu tư 2025, các dự án thuộc diện cấp IRC gồm:
Ngược lại, các trường hợp không phải thực hiện thủ tục cấp IRC gồm:
Đáng chú ý, đối với những dự án không thuộc diện bắt buộc cấp IRC nhưng nhà đầu tư có nhu cầu, pháp luật vẫn có cơ chế để nhà đầu tư đề nghị cấp IRC. Theo Nghị định 96/2026/NĐ-CP, trường hợp này có thể được cấp IRC trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan đăng ký đầu tư nhận được văn bản đề nghị.
Như vậy, không nên chỉ căn cứ vào việc doanh nghiệp có vốn nước ngoài hay không để kết luận có phải xin IRC. Cần xác định tư cách nhà đầu tư, cấu trúc sở hữu và hình thức đầu tư cụ thể.
3. Hồ sơ cấp IRC gồm những gì?
Đối với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư nộp 01 bộ hồ sơ đề nghị cấp IRC theo Điều 39 Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Thành phần hồ sơ được dẫn chiếu đến khoản 1 Điều 32 của Nghị định này.
Về cơ bản, hồ sơ gồm các nhóm tài liệu sau:
Văn bản đề nghị thực hiện dự án đầu tư
Đây là tài liệu thể hiện đề nghị của nhà đầu tư về việc thực hiện dự án tại Việt Nam.
Nội dung cần thống nhất với các thông tin về nhà đầu tư, mục tiêu, quy mô, địa điểm, vốn và tiến độ dự án.
Tài liệu về tư cách pháp lý của nhà đầu tư
Tùy nhà đầu tư là cá nhân hay tổ chức mà hồ sơ pháp lý sẽ khác nhau.
Đối với cá nhân nước ngoài, tài liệu thường liên quan đến hộ chiếu hoặc giấy tờ chứng thực cá nhân còn hiệu lực.
Đối với tổ chức nước ngoài, cần chuẩn bị giấy tờ xác nhận việc thành lập và hoạt động của tổ chức theo quy định.
Nghị định 96/2026/NĐ-CP cũng quy định tài liệu về tư cách pháp lý của nhà đầu tư có thể được xác định thông qua cơ sở dữ liệu có giá trị pháp lý tương đương trong những trường hợp được pháp luật cho phép.
Tài liệu chứng minh năng lực tài chính
Đây là một trong những nhóm hồ sơ thường được cơ quan đăng ký đầu tư xem xét.
Nhà đầu tư cần chứng minh khả năng thực hiện phần vốn đã đăng ký cho dự án. Tùy trường hợp có thể sử dụng các tài liệu như báo cáo tài chính, cam kết hỗ trợ tài chính của công ty mẹ, cam kết hỗ trợ tài chính của tổ chức tài chính, bảo lãnh về năng lực tài chính hoặc tài liệu khác chứng minh năng lực tài chính theo quy định.
Điểm quan trọng là số vốn đăng ký trong dự án phải có cơ sở và tương xứng với khả năng tài chính của nhà đầu tư.
Đề xuất dự án đầu tư
Đề xuất dự án là phần quan trọng của hồ sơ, trong đó thể hiện các nội dung chủ yếu như:
Đối với dự án xây dựng hoặc dự án thuộc lĩnh vực đặc thù, nội dung đề xuất có thể phải thể hiện thêm các thông tin chuyên ngành.
Tài liệu xác định quyền sử dụng địa điểm
Nếu dự án không đề nghị Nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, hồ sơ phải có tài liệu chứng minh quyền sử dụng địa điểm thực hiện dự án theo quy định.
Theo Nghị định 96/2026/NĐ-CP, tài liệu xác định địa điểm có thể được thể hiện thông qua thông tin để cơ quan nhà nước tra cứu trên cơ sở dữ liệu hoặc các giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất, thỏa thuận thuê địa điểm hoặc tài liệu khác xác định quyền sử dụng địa điểm.
Giải trình về công nghệ
Nếu dự án thuộc trường hợp phải thẩm định hoặc lấy ý kiến về công nghệ theo pháp luật về chuyển giao công nghệ, nhà đầu tư phải chuẩn bị nội dung giải trình về công nghệ sử dụng.
Hợp đồng BCC và tài liệu khác
Trường hợp đầu tư theo hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC), hồ sơ cần có hợp đồng BCC.
Ngoài ra, tùy dự án, ngành nghề và yêu cầu pháp luật chuyên ngành, nhà đầu tư có thể phải bổ sung các tài liệu liên quan đến dự án, điều kiện hoặc năng lực của nhà đầu tư.
4. Quy trình cấp IRC năm 2026 thực hiện như thế nào?
Bước 1: Xác định dự án có thuộc diện cấp IRC hay không
Trước tiên cần xác định:
Đây là bước quan trọng vì kết quả rà soát sẽ quyết định hồ sơ, cơ quan tiếp nhận và trình tự cấp IRC.
Bước 2: Xác định địa điểm và ngành nghề đầu tư
Nhà đầu tư nên rà soát ngành nghề trước khi chốt nội dung hồ sơ.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, cần kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường áp dụng cho ngành nghề dự kiến đầu tư. Đồng thời, địa điểm thực hiện dự án cũng cần được kiểm tra về khả năng sử dụng, quy hoạch và các điều kiện liên quan.
Bước 3: Chuẩn bị hồ sơ
Nhà đầu tư chuẩn bị 01 bộ hồ sơ theo quy định.
Nếu giấy tờ được lập bằng tiếng nước ngoài thì hồ sơ phải có bản dịch tiếng Việt theo quy định. Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định hồ sơ thực hiện thủ tục đầu tư được lập bằng tiếng Việt; trường hợp có tài liệu bằng tiếng nước ngoài thì phải kèm bản dịch tiếng Việt.
Bước 4: Kê khai thông tin trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư
Trước khi thực hiện thủ tục cấp IRC, nhà đầu tư kê khai trực tuyến thông tin về dự án trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư.
Sau khi kê khai trực tuyến, nhà đầu tư phải nộp hồ sơ trong thời hạn 10 ngày làm việc. Nếu quá thời hạn mà cơ quan đăng ký đầu tư không nhận được hồ sơ thì thông tin kê khai trực tuyến không còn hiệu lực.
Đối với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư có thể lựa chọn nộp hồ sơ bản giấy hoặc nộp hồ sơ trực tuyến theo quy định mới.
Bước 5: Cơ quan đăng ký đầu tư kiểm tra và xử lý hồ sơ
Đối với hồ sơ trực tuyến, Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định cơ quan đăng ký đầu tư có thể yêu cầu nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ nếu hồ sơ chưa hợp lệ hoặc có nội dung cần làm rõ.
Khi hồ sơ hợp lệ và đáp ứng điều kiện, cơ quan đăng ký đầu tư thực hiện cấp IRC theo thời hạn tương ứng với từng trường hợp.
Bước 6: Nhận IRC
Sau khi được cấp, IRC ghi nhận các thông tin cơ bản của dự án như tên dự án, nhà đầu tư, mã số dự án, địa điểm, mục tiêu, quy mô, vốn đầu tư, thời hạn, tiến độ và các điều kiện hoặc ưu đãi liên quan nếu có.
Dịch vụ cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư tại Luật Thiên Thủy
Thủ tục IRC thường không chỉ dừng ở việc chuẩn bị biểu mẫu. Nhà đầu tư cần đồng thời xử lý các vấn đề về cơ cấu đầu tư, điều kiện tiếp cận thị trường, ngành nghề, địa điểm, vốn và năng lực tài chính.
Với dịch vụ thành lập công ty FDI, DH Tax Law có thể hỗ trợ nhà đầu tư thực hiện các công việc như:
Việc sử dụng dịch vụ thành lập công ty FDI ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án giúp nhà đầu tư rà soát đồng thời IRC và các thủ tục pháp lý liên quan, thay vì xử lý từng vấn đề riêng lẻ sau khi hồ sơ đã được nộp.
Kết luận
Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) năm 2026 đã có nhiều thay đổi so với quy định và cách hướng dẫn trước đây. Đặc biệt, từ ngày 01/03/2026, Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP đã xác định lại đối tượng cấp IRC, thẩm quyền của cơ quan đăng ký đầu tư, thành phần hồ sơ và quy trình thực hiện.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, trước khi nộp hồ sơ cần kiểm tra đồng thời điều kiện tiếp cận thị trường, ngành nghề đầu tư, địa điểm, năng lực tài chính, vốn đầu tư và tiến độ dự án. Đây là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng được cấp IRC và quá trình triển khai dự án về sau.
Nếu cần thực hiện thủ tục từ đầu, nhà đầu tư có thể lựa chọn dịch vụ thành lập công ty tại Luật Thiên Thủy để được hỗ trợ từ bước rà soát điều kiện đầu tư, chuẩn bị hồ sơ IRC đến các thủ tục tiếp theo sau khi dự án được cấp phép.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY
Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0911 732 048
