BÁN ĐỒ ĂN ONLINE CÓ CẦN XIN GIẤY ATTP KHÔNG? QUY ĐỊNH MỚI NHẤT 2026

Bán đồ ăn online đang trở thành hình thức kinh doanh phổ biến. Chỉ với một gian bếp tại nhà, tài khoản mạng xã hội hoặc gian hàng trên ứng dụng giao đồ ăn, cá nhân, hộ kinh doanh đã có thể tiếp cận lượng lớn khách hàng.

Tuy nhiên, một câu hỏi được quan tâm là: bán đồ ăn online có cần xin giấy ATTP không?

Câu trả lời là không phải mọi trường hợp bán đồ ăn online đều phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Việc có thuộc diện phải cấp giấy hay không phụ thuộc vào loại hình sản xuất, kinh doanh, cách thức chế biến và trường hợp miễn được pháp luật quy định.

Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc diện phải cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP phải hoàn tất thủ tục trước khi hoạt động, trừ các trường hợp được miễn.

1. Bán đồ ăn online có bắt buộc phải xin giấy ATTP không?

Không phải cứ bán đồ ăn online là bắt buộc phải xin giấy ATTP.

Pháp luật không đặt ra một quy định riêng theo hướng “kinh doanh online thì phải có” hoặc “kinh doanh online thì được miễn”.

Thay vào đó, cần xác định cơ sở có thuộc trường hợp phải cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP hay thuộc một trong các trường hợp được miễn theo Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Vì vậy, việc bán hàng thông qua:

• Facebook;
• TikTok;
• Website;
• Shopee;
• GrabFood;
• ShopeeFood;
• Zalo;
• Ứng dụng giao đồ ăn khác;

không phải là căn cứ duy nhất để xác định có phải xin giấy ATTP hay không.

Ví dụ, hai người cùng bán bánh online nhưng có thể thuộc hai trường hợp pháp lý khác nhau:

• Người A tự tổ chức cơ sở sản xuất, chế biến bánh tại một địa điểm cố định để bán thường xuyên;
• Người B chỉ mua bánh kẹo, thực phẩm đã được đóng gói sẵn từ nhà cung cấp rồi bán lại.

Việc xác định nghĩa vụ ATTP trong hai trường hợp này cần dựa vào bản chất hoạt động thực tế chứ không chỉ dựa vào việc có bán hàng qua mạng.

2. Khi nào bán đồ ăn online thuộc diện phải có giấy ATTP?

Theo Điều 11 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc đối tượng phải cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP phải có giấy chứng nhận trước khi hoạt động, trừ trường hợp được miễn theo Điều 12.

Do đó, nếu hoạt động thực tế của người bán thuộc cơ sở phải cấp giấy và không nằm trong trường hợp miễn, việc bán online không làm mất nghĩa vụ xin giấy ATTP.

Một số mô hình cần đặc biệt kiểm tra gồm:

Tự chế biến món ăn để bán

Ví dụ:

• Nấu cơm văn phòng;
• Nấu bún, phở, mì;
• Làm đồ ăn sáng;
• Làm đồ ăn vặt;
• Chế biến món ăn theo đơn;
• Làm bánh, đồ uống tại cơ sở để bán.

Nếu hoạt động được tổ chức thành cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm thuộc diện phải cấp giấy thì doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc cá nhân cần thực hiện thủ tục tương ứng.

Có địa điểm chế biến cố định

Việc có một căn bếp, cửa hàng, xưởng hoặc cơ sở cố định để thường xuyên sơ chế, chế biến thực phẩm là yếu tố cần được xem xét khi xác định nghĩa vụ ATTP.

Tuy nhiên, có địa điểm cố định không đồng nghĩa trong mọi trường hợp đều bắt buộc phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP. Cần tiếp tục đối chiếu các trường hợp miễn.

Kinh doanh thực phẩm thuộc ngành, lĩnh vực có yêu cầu riêng

Một số loại thực phẩm có thể chịu sự quản lý chuyên ngành và điều kiện ATTP riêng. Khi đó, ngoài việc xem xét giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, cần kiểm tra thêm các thủ tục về sản phẩm, công bố, tự công bố, ghi nhãn, quảng cáo hoặc điều kiện chuyên ngành nếu có.

3. Những trường hợp bán đồ ăn online được miễn Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP

Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định các cơ sở không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP.

Trong đó có nhiều trường hợp mà người bán đồ ăn online có thể gặp.

Kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn

Nếu người kinh doanh chỉ mua thực phẩm đã được đóng gói sẵn và bán lại, đây là một trong những trường hợp được quy định thuộc diện không phải cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP.

Ví dụ:

• Bánh kẹo đóng gói;
• Mì gói;
• Snack;
• Nước giải khát đóng chai;
• Thực phẩm đóng hộp;
• Một số loại thực phẩm đã được bao gói sẵn.

Tuy nhiên, việc được miễn giấy chứng nhận cơ sở không đồng nghĩa với việc được miễn toàn bộ nghĩa vụ về an toàn thực phẩm. Người kinh doanh vẫn phải bảo đảm thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ và đáp ứng các yêu cầu pháp luật có liên quan.

Kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ

Cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ thuộc nhóm được quy định không phải cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP.

Tuy nhiên, không nên hiểu đơn giản rằng:

“Bán online ít đơn = nhỏ lẻ = chắc chắn được miễn.”

Việc xác định một cơ sở có thuộc trường hợp kinh doanh nhỏ lẻ hay không cần căn cứ vào quy định và đặc điểm hoạt động thực tế.

Kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định

Một số hình thức kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định thuộc nhóm được miễn giấy chứng nhận theo Điều 12.

Ví dụ có thể gặp:

• Kinh doanh lưu động;
• Bán hàng không có cơ sở cố định;
• Một số hình thức kinh doanh thực phẩm theo thời vụ.

Kinh doanh thức ăn đường phố

Thức ăn đường phố cũng thuộc nhóm trường hợp không phải cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP theo Điều 12.

Tuy nhiên, không phải có nghĩa là được bán thực phẩm tùy ý. Cơ sở vẫn phải tuân thủ các điều kiện an toàn thực phẩm tương ứng với loại hình hoạt động.

Cơ sở đã có hệ thống chứng nhận an toàn thực phẩm phù hợp

Một số cơ sở đã được cấp các chứng nhận/hệ thống quản lý an toàn thực phẩm theo quy định cũng thuộc trường hợp không phải cấp thêm Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP.

Do đó, trước khi làm hồ sơ xin giấy, doanh nghiệp nên kiểm tra xem mình có thuộc một trường hợp miễn hay không.

4. Bán đồ ăn online tại nhà có cần giấy ATTP không?

Có thể có, nhưng không thể kết luận chỉ vì hoạt động tại nhà.

Đây là trường hợp rất phổ biến.

Ví dụ một cá nhân sử dụng căn bếp tại nhà để:

• Nhận đơn cơm trưa;
• Làm bánh;
• Làm đồ ăn vặt;
• Nấu đồ ăn giao tận nơi;
• Bán món ăn qua ứng dụng.

Không thể chỉ dựa vào việc “làm tại nhà” để kết luận chắc chắn rằng phải xin giấy hoặc chắc chắn được miễn giấy.

Cần xác định:

• Người bán đang kinh doanh loại thực phẩm nào?
• Có trực tiếp chế biến hay chỉ bán lại?
• Hoạt động có thuộc trường hợp được miễn theo Điều 12 hay không?
• Có thuộc ngành, lĩnh vực phải áp dụng điều kiện chuyên ngành không?
• Quy mô và phương thức tổ chức cơ sở thực tế như thế nào?

Vì vậy, nếu đang bán đồ ăn online tại nhà, nên xác định mô hình kinh doanh thực tế trước khi quyết định có cần làm giấy ATTP hay không.

5. Bán đồ ăn trên GrabFood, ShopeeFood có phải xin giấy ATTP không?

Việc bán thông qua GrabFood, ShopeeFood hoặc ứng dụng tương tự không tự động làm phát sinh nghĩa vụ xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP.

Ngược lại, việc có gian hàng trên ứng dụng cũng không đồng nghĩa với việc được miễn giấy.

Ví dụ:

Trường hợp 1: Cá nhân mua bánh kẹo đóng gói sẵn từ nhà cung cấp rồi bán lại online.

→ Cần kiểm tra trường hợp kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn và các quy định liên quan.

Trường hợp 2: Cá nhân có bếp cố định, trực tiếp nấu hàng trăm suất ăn mỗi ngày để bán qua ứng dụng.

→ Cần xác định mô hình cơ sở và đối chiếu điều kiện cấp giấy, cũng như các trường hợp miễn.

Như vậy, nền tảng bán hàng chỉ là phương thức phân phối, không phải tiêu chí duy nhất quyết định nghĩa vụ về Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP.

6. Không có giấy ATTP nhưng vẫn bán đồ ăn online có bị phạt không?

Nếu cơ sở thuộc diện phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP nhưng vẫn hoạt động mà không có giấy, cơ sở có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định về xử phạt trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Nghị định 115/2018/NĐ-CP và Nghị định 124/2021/NĐ-CP là các văn bản quan trọng về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này.

Ngoài hành vi không có giấy chứng nhận trong trường hợp bắt buộc, cơ sở còn có thể bị xử lý đối với các vi phạm khác liên quan đến:

• Điều kiện vệ sinh cơ sở;
• Dụng cụ, trang thiết bị;
• Nguồn nguyên liệu;
• Nguồn nước;
• Bảo quản thực phẩm;
• Thực phẩm không rõ nguồn gốc;
• Thực phẩm không bảo đảm an toàn;
• Ghi nhãn và các yêu cầu khác theo từng loại sản phẩm.

Luật An toàn thực phẩm cũng quy định tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm vi phạm tùy tính chất, mức độ có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; trường hợp gây thiệt hại còn phải bồi thường và khắc phục hậu quả theo quy định.

Dịch vụ tư vấn và xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP tại Luật Thiên Thủy

Không phải mô hình bán đồ ăn online nào cũng phải xin giấy. Vì vậy, trước khi chuẩn bị hồ sơ, doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc cá nhân nên xác định chính xác mình có thuộc diện phải cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP hay không.

Luật Thiên Thủy cung cấp dịch vụ hỗ trợ về an toàn thực phẩm, bao gồm:

• Tư vấn điều kiện ATTP đối với cơ sở;
• Xác định trường hợp có phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP hay không;
• Tư vấn trường hợp được miễn giấy;
• Tư vấn hồ sơ xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP;
• Soạn và hoàn thiện hồ sơ;
• Hướng dẫn chuẩn bị cơ sở trước khi thẩm định;
• Hỗ trợ làm việc với cơ quan có thẩm quyền;
• Hỗ trợ xử lý các yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ;
• Tư vấn các nghĩa vụ cần thực hiện sau khi được cấp giấy.

Việc xác định đúng ngay từ đầu giúp người kinh doanh tránh tình trạng đáng lẽ được miễn nhưng vẫn chuẩn bị hồ sơ không cần thiết, hoặc ngược lại, thuộc diện phải có giấy nhưng lại cho rằng bán online thì được miễn.

Kết luận

Bán đồ ăn online có cần xin giấy ATTP không? Câu trả lời là tùy trường hợp.

Pháp luật không căn cứ đơn thuần vào việc bán hàng online hay offline để xác định nghĩa vụ xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP. Người kinh doanh cần xem xét loại thực phẩm, hoạt động sản xuất/chế biến, địa điểm, hình thức kinh doanh và các trường hợp miễn giấy theo Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Đặc biệt, không nên hiểu rằng bán qua Facebook, TikTok, GrabFood hoặc ShopeeFood thì đương nhiên phải xin giấy; đồng thời cũng không nên cho rằng bán tại nhà hoặc bán online nhỏ lẻ thì mặc nhiên được miễn.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY

Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0911 732 048

Email: congtythienthuy2022@gmail.com