Khi doanh nghiệp đầu tư vốn vào công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn, doanh nghiệp cần có cơ chế để trực tiếp thực hiện và quản lý các quyền của mình đối với phần vốn đầu tư. Một trong những cơ chế quan trọng là cử người đại diện phần vốn của doanh nghiệp.
Vậy người đại diện phần vốn của doanh nghiệp được hiểu như thế nào? Người được cử làm đại diện phải đáp ứng những tiêu chuẩn nào? Quy định về vấn đề này hiện được thực hiện ra sao theo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp 2025?
1. Người đại diện phần vốn của doanh nghiệp là ai?
Theo khoản 5 Điều 3 Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp 2025, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp là cá nhân được doanh nghiệp ủy quyền bằng văn bản để thực hiện quyền, trách nhiệm của doanh nghiệp đối với phần vốn của doanh nghiệp đầu tư tại công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn.
Có thể hiểu đơn giản, người đại diện phần vốn là người được doanh nghiệp giao nhiệm vụ thay mặt mình thực hiện quyền của chủ sở hữu đối với phần vốn mà doanh nghiệp đang đầu tư tại một doanh nghiệp khác.
Việc ủy quyền phải được thực hiện bằng văn bản. Người đại diện không phải là chủ sở hữu độc lập đối với phần vốn được giao mà thực hiện quyền trong phạm vi được doanh nghiệp giao và theo quy định của pháp luật, Điều lệ công ty và quy chế người đại diện phần vốn của doanh nghiệp.
Đáng lưu ý, Luật 68/2025/QH15 cũng quy định doanh nghiệp quản lý phần vốn góp của mình tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên thông qua người đại diện phần vốn của doanh nghiệp.
2. Người đại diện phần vốn của doanh nghiệp phải đáp ứng tiêu chuẩn gì?
Điều 37 Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp 2025 quy định tiêu chuẩn chung đối với người đại diện phần vốn nhà nước và người đại diện phần vốn của doanh nghiệp.
Theo đó, người được lựa chọn làm người đại diện phần vốn của doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:
Là công dân Việt Nam, thường trú tại Việt Nam
Người được cử làm người đại diện phải là công dân Việt Nam và thường trú tại Việt Nam.
Có đầy đủ năng lực hành vi dân sự
Người đại diện phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ để có thể thực hiện các quyền, trách nhiệm được doanh nghiệp giao.
Có chuyên môn, nghiệp vụ và kinh nghiệm phù hợp
Người được lựa chọn phải có năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kinh nghiệm công tác phù hợp với yêu cầu của vị trí, chức danh được bổ nhiệm hoặc cử làm người đại diện.
Điều này cho phép doanh nghiệp xem xét thực tế lĩnh vực hoạt động, quy mô phần vốn, chức danh dự kiến đảm nhiệm và yêu cầu quản trị tại doanh nghiệp nhận vốn đầu tư khi lựa chọn nhân sự.
Không thuộc các trường hợp bị hạn chế về việc đảm nhiệm chức vụ
Người đại diện không được trong thời gian:
Đây là điều kiện nhằm bảo đảm người được cử đại diện có đủ điều kiện về tư cách và không thuộc trường hợp đang bị hạn chế quyền đảm nhiệm chức vụ theo quy định pháp luật.
Không thuộc các trường hợp có quan hệ gia đình theo quy định
Người đại diện không được là vợ, chồng hoặc người thân thuộc các trường hợp luật định của một số chức danh có liên quan, bao gồm người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan đại diện chủ sở hữu; Chủ tịch, thành viên Hội đồng thành viên; Chủ tịch, thành viên Hội đồng quản trị; Chủ tịch công ty; Tổng giám đốc, Giám đốc; Kiểm soát viên và Kế toán trưởng.
Danh sách quan hệ thân nhân được Điều 37 quy định khá cụ thể, bao gồm cha, mẹ, con, anh, chị, em và một số quan hệ thông gia, nuôi dưỡng được luật liệt kê.
Chưa từng bị cách chức ở một số chức danh quản lý tại doanh nghiệp có vốn nhà nước
Người được lựa chọn làm đại diện không được là người đã từng bị cách chức Chủ tịch hoặc thành viên Hội đồng thành viên; Chủ tịch hoặc thành viên Hội đồng quản trị; Chủ tịch công ty; Tổng giám đốc hoặc Giám đốc của doanh nghiệp có vốn nhà nước.
Đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện khác
Ngoài các tiêu chuẩn nêu trên, người đại diện còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện khác theo Điều lệ công ty và quy định khác của pháp luật có liên quan.
3. Doanh nghiệp có những trách nhiệm gì đối với người đại diện phần vốn?
Đối với phần vốn góp của doanh nghiệp tại công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, Điều 23 Luật 68/2025/QH15 quy định doanh nghiệp có các quyền và trách nhiệm liên quan đến việc quản lý người đại diện.
Trong đó, doanh nghiệp có trách nhiệm:
Như vậy, việc cử người đại diện không chỉ dừng ở quyết định ủy quyền mà cần gắn với cơ chế báo cáo, giám sát và đánh giá trong suốt thời gian người đại diện thực hiện nhiệm vụ.
4. Lưu ý khi lựa chọn người đại diện phần vốn của doanh nghiệp
Khi lựa chọn nhân sự, doanh nghiệp nên kiểm tra đồng thời cả tiêu chuẩn theo Điều 37 và yêu cầu thực tế của phần vốn được đại diện.
Đặc biệt, cần lưu ý:
Đây là những nội dung quan trọng để việc cử người đại diện không chỉ đáp ứng điều kiện về nhân sự mà còn bảo đảm khả năng quản lý và bảo vệ phần vốn của doanh nghiệp trên thực tế.
Dịch vụ tư vấn về quản lý và đại diện phần vốn tại Luật Thiên Thủy
Việc cử người đại diện phần vốn của doanh nghiệp thường liên quan đồng thời đến quản trị doanh nghiệp, thẩm quyền nội bộ, ủy quyền và cơ chế giám sát vốn đầu tư.
Tại Luật Thiên Thủy, doanh nghiệp có thể được hỗ trợ rà soát và xây dựng hồ sơ liên quan đến quản lý phần vốn đầu tư, bao gồm:
Doanh nghiệp có nhu cầu xây dựng cơ chế quản lý phần vốn bài bản nên thực hiện rà soát đồng thời Điều lệ công ty, quy chế nội bộ, hồ sơ ủy quyền và quy định pháp luật có liên quan thay vì chỉ lập riêng quyết định cử người đại diện.
Kết luận
Người đại diện phần vốn của doanh nghiệp là nhân sự được doanh nghiệp ủy quyền bằng văn bản để thay mặt doanh nghiệp thực hiện quyền, trách nhiệm đối với phần vốn đầu tư tại công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn.
Theo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp 2025, người được lựa chọn phải đáp ứng các tiêu chuẩn về quốc tịch, nơi thường trú, năng lực hành vi dân sự, chuyên môn, kinh nghiệm, tình trạng pháp lý, quan hệ gia đình và lịch sử đảm nhiệm chức vụ quản lý.
Doanh nghiệp khi cử người đại diện nên đồng thời xây dựng quyết định cử, văn bản ủy quyền và quy chế người đại diện phần vốn, qua đó xác định rõ phạm vi quyền hạn, trách nhiệm, chế độ báo cáo và cơ chế giám sát.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY
Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0911 732 048
Email: congtythienthuy2022@gmail.com
