Giới thiệu
Khám sức khỏe định kỳ là một trong những nghĩa vụ về an toàn, vệ sinh lao động mà doanh nghiệp cần thực hiện trong quá trình sử dụng lao động. Đây không chỉ là hoạt động chăm sóc sức khỏe mà còn giúp doanh nghiệp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, bố trí công việc phù hợp và phòng ngừa nguy cơ tai nạn, bệnh nghề nghiệp.
Năm 2026, quy định này tiếp tục được nhiều doanh nghiệp quan tâm do có những thay đổi đáng chú ý về nội dung khám sức khỏe theo Thông tư 25/2026/TT-BYT và quy định xử phạt mới tại Nghị định 283/2026/NĐ-CP.
Đặc biệt, từ ngày 10/09/2026, người sử dụng lao động không tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động có thể bị phạt từ 1 triệu đồng đến 3 triệu đồng cho mỗi người lao động vi phạm, nhưng tổng mức phạt không quá 75 triệu đồng.
Vậy doanh nghiệp phải tổ chức khám bao lâu một lần, khám những nội dung gì và ai phải được khám? Nội dung dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp kiểm tra lại toàn bộ nghĩa vụ của mình.
1. Doanh nghiệp có bắt buộc phải tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động?
Có.
Khoản 1 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 quy định hằng năm, người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe ít nhất 01 lần cho người lao động.
Riêng một số nhóm người lao động phải được khám với tần suất cao hơn, ít nhất 06 tháng một lần, gồm:
Như vậy, doanh nghiệp không nên hiểu rằng tất cả người lao động đều chỉ cần khám một lần mỗi năm. Khi lập kế hoạch khám sức khỏe, cần phân loại người lao động theo công việc và đặc điểm của từng người để xác định tần suất phù hợp.
Lao động nữ có được khám riêng không?
Có.
Khi tổ chức khám sức khỏe theo quy định, lao động nữ phải được khám chuyên khoa phụ sản.
Đây là nội dung bắt buộc cần được doanh nghiệp lưu ý khi ký hợp đồng với cơ sở khám sức khỏe. Không nên chỉ tổ chức một gói khám chung cho toàn bộ nhân viên mà bỏ qua nội dung khám chuyên khoa phụ sản đối với lao động nữ.
2. Những trường hợp nào doanh nghiệp phải tổ chức khám sức khỏe ngoài khám định kỳ?
Ngoài việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ, doanh nghiệp còn có trách nhiệm tổ chức khám trong một số trường hợp đặc biệt.
Theo Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe cho người lao động:
Trường hợp người lao động đã được Hội đồng y khoa khám giám định mức suy giảm khả năng lao động thì áp dụng theo quy định tương ứng.
Đặc biệt, người làm việc trong môi trường có yếu tố nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp không chỉ dừng ở khám sức khỏe định kỳ thông thường mà còn phải được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp theo quy định.
3. Quy định mới về nội dung khám sức khỏe định kỳ năm 2026
Một trong những điểm doanh nghiệp cần cập nhật trong năm 2026 là Thông tư 25/2026/TT-BYT, có hiệu lực từ ngày 15/08/2026.
Thông tư này sửa đổi, bổ sung Thông tư 32/2023/TT-BYT, trong đó có quy định mới về hồ sơ và nội dung khám sức khỏe.
Đối với người lao động từ đủ 18 tuổi trở lên, việc khám sức khỏe định kỳ thực hiện theo nội dung tại Mẫu số 03 Phụ lục XXIV.
Đáng chú ý, đối với khám sức khỏe định kỳ, khám cận lâm sàng được thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ. Điều này cần được phân biệt với trường hợp khám sức khỏe để đi làm, đi học hoặc các mục đích khác.
Các nhóm nội dung khám cơ bản
Đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên, nội dung khám theo mẫu mới bao gồm các nhóm chính:
Khám thể lực: Chiều cao; Cân nặng; Chỉ số BMI; Mạch; Huyết áp.
Khám lâm sàng: Nội khoa; Ngoại khoa; Da liễu; Sản phụ khoa; Mắt; Tai - Mũi - Họng; Răng - Hàm - Mặt.
Khám cận lâm sàng: Thực hiện theo chỉ định của bác sĩ trong trường hợp khám sức khỏe định kỳ.
4. Doanh nghiệp có phải tổ chức xét nghiệm cho tất cả người lao động không?
Không nhất thiết.
Đây là điểm doanh nghiệp dễ hiểu sai khi triển khai chương trình khám sức khỏe hằng năm.
Theo quy định mới tại Thông tư 25/2026/TT-BYT, đối với khám sức khỏe định kỳ, phần khám cận lâm sàng được thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ.
Do đó, doanh nghiệp nên lựa chọn cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có đủ điều kiện và để bác sĩ thực hiện việc đánh giá, chỉ định nội dung cận lâm sàng cần thiết.
Tùy tình trạng sức khỏe, công việc và nguy cơ nghề nghiệp, người lao động có thể được chỉ định thực hiện thêm các xét nghiệm hoặc kiểm tra chuyên môn.
Riêng người làm việc trong môi trường có yếu tố nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp, doanh nghiệp cần thực hiện thêm yêu cầu về khám phát hiện bệnh nghề nghiệp, không nên đồng nhất nội dung này với gói khám sức khỏe định kỳ thông thường.
5. Doanh nghiệp phải lựa chọn cơ sở khám sức khỏe như thế nào?
Người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo đảm yêu cầu, điều kiện chuyên môn kỹ thuật.
Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ lựa chọn đơn vị dựa trên tiêu chí giá thấp hoặc thuận tiện về địa điểm.
Khi ký hợp đồng khám sức khỏe tập thể, doanh nghiệp nên kiểm tra:
Đây cũng là cách hạn chế rủi ro doanh nghiệp đã “tổ chức khám” nhưng hồ sơ hoặc nội dung khám không đáp ứng yêu cầu pháp luật.
6. Chi phí khám sức khỏe định kỳ do ai trả?
Người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả.
Khoản 6 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 quy định chi phí cho hoạt động khám sức khỏe, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp và điều trị bệnh nghề nghiệp thuộc trường hợp luật quy định do người sử dụng lao động chi trả.
Vì vậy, doanh nghiệp không nên yêu cầu người lao động tự thanh toán chi phí khám sức khỏe định kỳ bắt buộc rồi coi đây là trách nhiệm cá nhân của người lao động.
Các khoản chi phí thuộc phạm vi quy định còn được hạch toán vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế theo pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp, nếu đáp ứng điều kiện tương ứng.
7. Sau khi có kết quả khám, doanh nghiệp còn phải làm gì?
Trách nhiệm của doanh nghiệp không kết thúc khi nhận sổ khám sức khỏe.
Theo Điều 27 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người sử dụng lao động phải:
Ví dụ, nếu kết quả khám cho thấy người lao động không phù hợp với công việc hiện tại hoặc phát hiện vấn đề sức khỏe có liên quan đến điều kiện lao động, doanh nghiệp cần xem xét việc bố trí công việc phù hợp thay vì chỉ lưu kết quả vào hồ sơ nhân sự.
8. Mức phạt không tổ chức khám sức khỏe định kỳ từ ngày 10/09/2026
Đây là nội dung doanh nghiệp đặc biệt cần lưu ý trong năm 2026.
Nghị định 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/09/2026 và quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Theo khoản 2 Điều 33 Nghị định 283/2026/NĐ-CP:
Phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với mỗi người lao động vi phạm, nhưng tổng mức phạt tối đa không quá 75.000.000 đồng, nếu người sử dụng lao động không tổ chức:
Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn có thể phải thực hiện biện pháp khắc phục là tổ chức khám sức khỏe, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động theo quy định.
Ví dụ
Doanh nghiệp có 30 người lao động thuộc diện phải khám nhưng không tổ chức khám theo quy định.
Nếu cơ quan có thẩm quyền xác định hành vi vi phạm đối với toàn bộ 30 người thì mức phạt được tính theo số người vi phạm, nhưng vẫn phải tuân thủ mức trần 75 triệu đồng theo Điều 33 Nghị định 283/2026/NĐ-CP.
Doanh nghiệp cũng không nên hiểu rằng chỉ cần nộp phạt là kết thúc vụ việc. Biện pháp khắc phục vẫn yêu cầu thực hiện việc khám theo quy định.
Một số câu hỏi thường gặp
Người lao động làm văn phòng có phải khám sức khỏe định kỳ không?
Có. Pháp luật không chỉ yêu cầu khám đối với người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Người lao động nói chung phải được người sử dụng lao động tổ chức khám sức khỏe ít nhất 01 lần/năm.
Nhân viên mới vào làm có phải chờ đến đợt khám định kỳ của công ty không?
Không nhất thiết.
Ngoài khám định kỳ, pháp luật còn quy định trường hợp người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe trước khi bố trí làm việc trong những trường hợp thuộc khoản 3 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015. Doanh nghiệp cần xem xét tính chất công việc và trường hợp cụ thể để thực hiện đúng nghĩa vụ.
Người lao động có phải tự trả tiền khám sức khỏe định kỳ?
Không. Đối với hoạt động khám sức khỏe thuộc nghĩa vụ của người sử dụng lao động theo Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, chi phí do người sử dụng lao động chi trả.
Công ty có được chỉ tổ chức khám cho một số nhân viên không?
Không nếu những người còn lại cũng thuộc diện phải được khám theo quy định. Doanh nghiệp cần lập danh sách và phân loại người lao động dựa trên đối tượng, công việc và tần suất khám tương ứng.
Không tổ chức khám sức khỏe định kỳ năm 2026 bị phạt bao nhiêu?
Từ ngày 10/09/2026, theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp có thể bị phạt từ 1 triệu đồng đến 3 triệu đồng cho mỗi người lao động vi phạm, tối đa 75 triệu đồng. Đồng thời phải thực hiện biện pháp khắc phục theo quy định.
Kết luận
Khám sức khỏe định kỳ cho người lao động không phải là hoạt động mang tính tự nguyện của doanh nghiệp mà là nghĩa vụ được pháp luật quy định về an toàn, vệ sinh lao động.
Trong năm 2026, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý hai vấn đề: nội dung khám sức khỏe đã được cập nhật theo Thông tư 25/2026/TT-BYT và mức xử phạt mới theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/09/2026.
Doanh nghiệp nên chủ động lập kế hoạch khám theo từng nhóm người lao động, lựa chọn cơ sở khám đáp ứng yêu cầu chuyên môn, lưu đầy đủ hồ sơ và thực hiện việc bố trí công việc phù hợp với kết quả sức khỏe.
Luật Thiên Thủy hỗ trợ doanh nghiệp rà soát các nghĩa vụ pháp lý trong quá trình sử dụng lao động, bao gồm xây dựng hồ sơ, quy trình nội bộ và kiểm tra việc tuân thủ các quy định về lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội và an toàn, vệ sinh lao động.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY
Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0911 732 048
